HUMANSTUDIO LAKTAT (ANAEROBİK EŞİK) TESTİ
Yazan : Özgür Şahin
For English version click here...
Metod
Humanstudio Laktat Testi yıllar süren araştırmalarımızın ve çabalarımızın bir ürünüdür. Halihazırda uygulanan testlerin dezavantajları ve eksikliklerinden yola çıkarak, bu eksiklikleri nasıl ortadan kaldırabileceğimiz sorusunu çözümleye çalıştık. Sonuç olarak yurtdışında uygulanan birçok testi birarada değerlendirip modifiye ederek takım halinde uygulanan iki aşamalı bir saha testi oluşturduk.
Testimizin temel noktası sporcuları standart kalıplara sokmak değil onların bireysel özelliklerini ortaya koyarak en yüksek performansa ulaşacakları antrenman yükünü belirlemektir. Bunun içinde test ortamını sporcuların antrenman yaptığı koşul ve ortamla birebir şartlarda oluşturmak gerektiğini düşünmekteyiz. Bu sebeple koşu bandı testi yerine saha testini tercih etmekteyiz.
Bilindiği gibi sporcunun kondusyonel özelliklerinin ve antrenman yükünün belirlenmesinde direkt ve indirekt birçok yöntem kullanılır. Kimi otoriteler antrenman yükünde esas alınan Anaerobik eşik değerine karşılık olarak kanda 4 mmol laktat değerini kabul etmektedirler. Fakat unutulmamalı ki antrene edilmesi gereken sporcunun laktatı değil kendisidir. Bilimsel çalışmalar göstermiştir ki sporcuların bireysel eşiği 3 ila 5,5 mmol arasında değişmektedir ve dolayısıyla 4 mmol değerinin karşılığı verilen yük her sporcu için istenen sonucu doğurmayacaktır . Yapılması gereken sporcunun kendine özgü parametrelerini gerçeğe en yakın şekilde ortaya çıkarmaktır. Bu sebeple Anaerobik eşik belirlemede "Individual Anaerobic Threshold (Bireye Özgü Anaerobik Eşik)" esasına dayanan bir protokol uygulamaktayız.
Parkur
Kullandığımız parkur İspanya , İtalya gibi futbol ülkelerinde yaygın olarak kullanılan ve futbolun yapısına uygunluğuyla öne çıkan bir parkurdur. Test sporcunun antrenmanını ve maçını yaptığı zemin ve şartlarda uygulanır. Koşu bandında yapılan testlerde koşu dinamiğinin sahadaki koşu formuyla çok farklı özellikler taşıdığı kesindir ( sahada vücut ağırlığı yatay ileri yönde taşınırken koşu bandında altta dönen bandın üzerinde sıçrama hareketi ön plandadır). Sporcu antrenmanlarını koşu bandında değil sahada yapacağı için saha testleri antrenman dozunu belirlemede gerçeğe en uygun yöntemdir.
Test parkurumuz entegre 3 adet altıgenden oluşur ve toplam 140m uzunluğundadır. Diğer test parkurlarına göre en büyük avantajı futbolun yapısına uygunluğudur. Yaygın olarak kullanılan mekik tarzı parkurlarda en büyük sorun hız ritmini ve dolayısıyla koşu temposunu bozan zorlayıcı ve keskin dönüşler bulunmasıdır. Sporcu bu dönüş noktalarına geldiğinde hızını kesecek, ani ve zorlayıcı bir dönüş yapıp tekrar eski hızına yetişmek için accerelation (ivmelenme) yapmaya gerek duyacaktır. Bu da koşu temposunu bozmak yanında farklı enerji sistemlerini devreye sokacak ve sonuçta laktat değerlerinde değişiklikler meydana getirecektir. Bizim kullandığımız parkurda ise ılımlı ve rahat dönüşler vardır ve bu sayede koşu temposu bozulmadan test sürdürülebilir. Dairesel parkurlarda ise sporcular için sıkıcı ve sakatlanma riski taşıyan tek yönlü ve (unilateral) dönüşler varken bizim kullandığımız parkurda futbolun yapısına daha uygun çift yönlü (bilateral) dönüşler vardır.
Uygulama
Öncelikle benzer özellikteki sporcular aynı grupta olacak şekilde oyuncular gruplandırılır. Sporculara Polar saatler takılır ve ısınmaları sağlanır.
Sporcular bir bilgisayar sistemi tarafından oluşturulan ses sinyallerinde trafiklerin başında olacak şekilde koşulara başlanır. Bu tarz koşular eşik düzeyindeki interval antrenmanlarında da kullanıldığı için test şartları antrenman şartlarına olabildiğince yakın oluşturulmuş olur. Her koşu sonrası kan alınır ve laktik asit düzeyleri belirlenir.Testin sonucunda laktik asit düzeyleri ve nabız değerleri beraber değerlendirilir ve kişiye özgü Anaerobik ve Aerobik ( ANT ve AT) Eşik Hızı , bu hıza karşılık gelen Eşik Nabzı ve Toparlanma hızı bulunur.
Kan Alımı
Kan alımı lanset yardımıyla parmak ucundan kapiller tüplerle yapılır. Kan alımında hijyen ve sterilizasyon çok önemlidir. humanstudio ekibi tamamen sağlık personellerinden oluşur ve hijyenik kurallara uygun çalışır. Alınan kanlar hemen soğutma işlemine tabi tutulur ve güvenli bir şekilde laboratuara taşınır.
Lütfen Dikkat! Ülkemiz yasalarına göre sağlık personeli olmayan kişilerin kan almaya yetkileri yoktur. Sporcularınızın sağlığını AIDS ve sarılık gibi ciddi risklerin altında bırakmayınız!
Değerlendirme
Değerlendirme sporcunun kardiyovasküler(kalp ve damar sistemi) , solunum ve biyokimyasal kriterleri gözönüne alınarak sonuçlandırılır. Değerlendirme ciddi anlamda fizyoloji , biyokimya , anatomi ve egzersiz bilgisi gerektirir. Sporcu bir bütün olarak ele alınır ve sonuçlar profesyonel sporcuyu iyi ya da kötü şeklinde kategorize etmez veya sınıflandımaz. Değerlendirmede esas olan sporcunun mevcut durumunu saptayıp potansiyelini üst sınırda gerçekleştirebilmesini sağlamaya çalışmaktır. Bu bakış açısıyla doğru bir değerlendirme antrenöre katkı sağlayan değerli bir yardımcıdır.
Testlerin Kullanım Yerleri;
- Hazırlık dönemi başında
- Hazırlık dönemi sonunda
- Sezon içi ve sezon arasında monitörizasyon
- Sporcu transfer ederken
Test sonrası antrenöre sporcuların bireysel durumu ve takımın genel durumu hakkında ayrıntılı bir analiz raporu sunulur. Bu raporda sporcuların bireysel dosyası , takım dosyası , takım grafikleri ve öneriler yer alır.
Eğer istenirse elde edilen veriler doğrultusunda antrenman programlamasına katkıda bulunulur, bu değerlerin kullanılması sahada uygulamalı olarak gösterilir. Test sonrası dönemde de her türlü sorunuz yanıtlanır ve sizlere olan desteğimiz sürdürülür.
Araçlar
Humanstudio olarak test ve çalışmalarımızda her zaman en yeni ve en gelişmiş teknolojileri kullanmak temel ilkelerimizden biridir. Nabız monitörlerinde dünyanın lider markası Polar ürünlerinden yararlanmaktayız. Bunun yanısıra Laktat ölçümlerinde en gelişmiş ve hassas cihaz olan YSI 1500 sport kullanmakta , testin hız basamaklarının standartizasyonunu bilgisayar ortamında sağlamaktayız. Sprint , sıçrama ve çabukluk testlerini ise Newtest markalı hassas cihazlarla, vücut kompozisyonunu Tanita bioempedansmetre , Skinfold caliper ve antropometrik ölçüm cihazları kullanarak belirlemekteyiz.
  
   
|
